Gemeente Museum Den Haag: geschiedenis, gratis toegang & tips

Iedereen die wel eens door Den Haag slentert, kent het statige bakstenen gebouw aan de Stadhouderslaan. Maar wist je dat dit museum de afgelopen jaren twee keer van naam veranderde?

Opgericht: 1866 ·
Architect: H.P. Berlage ·
Collectieomvang: meer dan 50.000 objecten ·
Mondriaanverzameling: grootste ter wereld ·
Jaarlijkse bezoekers: ca. 500.000

Hieronder vind je de belangrijkste kenmerken van het museum in een overzichtelijke tabel.

Hoe heette het Kunstmuseum Den Haag vroeger?

Het museum dat we nu kennen als Kunstmuseum Den Haag, heette tot 2021 het Gemeentemuseum Den Haag. Daarvoor was er nog een eerdere naam: tussen 1998 en 2019 werd het Haags Gemeentemuseum genoemd, en nog eerder, na de oprichting in 1866, Museum voor Moderne Kunst (Wikipedia). Die naamswijzigingen weerspiegelen de groei van een stedelijk museum naar een nationale trekpleister.

Waarom veranderde de naam van het Gemeentemuseum?

• In 2021 besloot de directie dat ‘Gemeentemuseum’ te provinciaal klonk voor een collectie van internationale allure. De nieuwe naam ‘Kunstmuseum Den Haag’ moest de focus op moderne kunst beter communiceren (Kunstmuseum (officiële website)).
• Met de naamswijziging wilde het museum ook verwarring voorkomen met andere ‘Gemeentemusea’ in Nederland.

Het gebouw zelf – ontworpen door H.P. Berlage en geopend in 1935 – bleef onveranderd (Historiek). Het is een van de best bewaarde voorbeelden van rationalistische architectuur in Nederland. De implicatie: een sterkere merkidentiteit kan een museum letterlijk een nieuw leven geven zonder de stenen te verplaatsen.

Wat is het oudste Kunstmuseum ter wereld?

Het oudste nog bestaande kunstmuseum ter wereld is het Kunsthistorisches Museum in Wenen (1891), maar als je kijkt naar musea die uitsluitend moderne kunst tonen, is het MoMA in New York (1929) een vroege pionier – tien jaar ouder dan het Berlage-gebouw. Kunstmuseum Den Haag is dus niet het oudste, maar wel een van de eerste speciaal gebouwde moderne-kunstmusea in Europa (Wikipedia).

Welke musea in Den Haag zijn gratis te bezoeken?

Het Kunstmuseum Den Haag is niet gratis: een ticket voor volwassenen kost €15 (Kunstmuseum (praktische info)). Maar Den Haag biedt gelukkig ook opties voor een leuke dag zonder uitgave. Hieronder een overzicht van gratis musea en activiteiten.

Gratis musea in Den Haag

• Haags Historisch Museum – gratis op de eerste zondag van de maand (Haags Historisch Museum (officiële website))
• Museon – gratis voor kinderen tot 4 jaar, maar verder betaald
• Galerij Prins Willem V – kleine historische schilderijencollectie, gratis entree
• Atrium Den Haag – wisselende exposities in het stadhuis, gratis

Gratis activiteiten in Den Haag

• Wandelen door het Haagse Bos of de Scheveningse Bosjes
• Strandwandeling bij Scheveningen (ja, het hele jaar door)
• Bezoek aan de binnenhof – de historische politieke binnenplaats is altijd gratis toegankelijk
• Kinderboerderijen en parken zoals het Zuiderpark

Het patroon: wie in Den Haag een culturele dag wil zonder te betalen, moet slim kiezen – maar voor de echte topcollecties zoals die van het Kunstmuseum ben je toch een paar euro kwijt. De catch: de beste moderne kunst vraagt nu eenmaal onderhoud.

Welk Museum moet je gezien hebben in Den Haag?

Den Haag heeft minstens vier musea van wereldklasse, en welk je ‘gezien moet hebben’ hangt af van je smaak. Dit zijn de topaanbevelingen met onderbouwing.

Top musea in Den Haag

Hier is een overzicht van de musea die je niet mag missen, met hun unieke kenmerken.

Wat is het meest bezochte museum in Den Haag?

Het Mauritshuis trok in 2023 ongeveer 570.000 bezoekers, gevolgd door het Kunstmuseum met ca. 500.000 (DenHaag.com). Het Gemeentemuseum (nu Kunstmuseum) blijft echter dé plek voor liefhebbers van moderne kunst – de Mondriaan-collectie alleen al is de reis waard. Why this matters: voor een echte cultuurliefhebber is de keuze tussen Mauritshuis en Kunstmuseum geen kwestie van ‘beter’ maar van periode.

Is Kunstmuseum Den Haag gesloten?

Op dit moment is het museum gewoon geopend van dinsdag tot en met zondag, 10:00-17:00 uur (Kunstmuseum (praktische info)). Er gaan echter al enige tijd geruchten over een langdurige sluiting wegens renovatie. De directie heeft bevestigd dat er groot onderhoud aan het Berlage-gebouw nodig is, maar een exacte startdatum is nog niet bekendgemaakt. De tijdlijn onthult een spanningsveld: het gebouw van 1935 heeft dringend modernisering nodig, maar dat betekent dat bezoekers in de toekomst tijdelijk geen toegang krijgen.

Waarom is het museum (soms) gesloten?

Naast de geplande renovatie kan het museum incidenteel sluiten wegens het inrichten van nieuwe tentoonstellingen – dat gebeurt een paar keer per jaar. Check altijd de officiële website voordat je vertrekt. Het is ook mogelijk dat er onverwachte sluitingen zijn wegens technische storingen, al komt dat zelden voor.

Wanneer gaat het museum weer open (als het dicht is)?

Voor de grote renovatie is nog geen sluitingsdatum vastgesteld. Zodra die bekend is, zal het museum dit ruim van tevoren communiceren via nieuwsberichten. Voor tijdelijke tentoonstellingswisselingen is het museum meestal maar één dag gesloten – plan je bezoek dus om die heen. De consequentie voor bezoekers: mis het niet vlak voor een geplande sluiting, want de Mondriaan-collectie is dan mogelijk niet te zien voor een jaar of langer.

Wat zijn de top 10 bezienswaardigheden in Den Haag?

Volgens Tripadvisor en lokale gidsen is dit de top 10 van Den Haag – met het Kunstmuseum als vaste waarde.

1. Binnenhof – politiek hart van Nederland, gratis te bezoeken
2. Mauritshuis – Vermeer, Rembrandt, topstukken
3. Kunstmuseum Den Haag – moderne kunst, Mondriaan, Berlage-gebouw
4. Vredespaleis – zetel van het Internationaal Gerechtshof
5. Scheveningen – strand, pier, haven
6. Madurodam – miniatuurpark, leuk voor kinderen
7. Haags Historisch Museum – stadsgeschiedenis
8. Paleis Noordeinde – werkpaleis van de koning (tuinen openbaar)
9. Panorama Mesdag – gigantisch 19e-eeuws panoramaschilderij
10. Grote of Sint-Jacobskerk – gotische kerk met torenbeklimming

De top 10 is gebaseerd op beoordelingen van Tripadvisor (beoordelingsplatform). Opvallend: het Kunstmuseum scoort hoger dan veel historische plekken, wat aangeeft dat moderne kunst in Den Haag minstens zo belangrijk is als de Gouden Eeuw. Wat dit betekent: wie Den Haag bezoekt en geen moderne kunst ziet, mist een essentieel deel van de stad.

Tijdlijn: van oprichting tot nu

• 1866 – Oprichting Museum voor Moderne Kunst (Wikipedia)
• 1919 – Gemeente Den Haag geeft Berlage opdracht voor een nieuw museum (Historiek)
• 1921 – Berlage presenteert een ultramodern ontwerp met daglichtzalen (Historiek)
• 1935 – Opening Gemeentemuseum in huidige gebouw (Wikipedia)
• 1998 – Naamswijziging naar Haags Gemeentemuseum (Wikipedia)
• 2021 – Naamswijziging naar Kunstmuseum Den Haag (Wikipedia)
• Toekomst – Geplande renovatiesluiting (datum nog onbekend) (Kunstmuseum (officiële website))

De tijdlijn onthult een spanningsveld: het gebouw van 1935 heeft dringend modernisering nodig, maar dat betekent dat bezoekers in de toekomst tijdelijk geen toegang krijgen.

Wat overblijft is dat bezoekers de officiële site moeten raadplegen voor de meest actuele informatie.

“Het Kunstmuseum is hét museum voor moderne kunst van Nederland.”

— Officiële website Kunstmuseum Den Haag

“Berlage presenteerde een ultramodern ontwerp met door daglicht beschenen expositieruimtes.”

— Historiek (historisch platform)

“De collectie Haagse Historie werd op 1 januari 1991 officieel overgedragen.”

— Haags Historisch Museum (officiële website)

Samenvatting: wat betekent dit voor jou?

Het Kunstmuseum Den Haag is niet zomaar een museum – het is de thuisbasis van de grootste Mondriaancollectie ter wereld in een iconisch Berlage-gebouw. Voor de kunstliefhebber is de boodschap duidelijk: ga snel, want een langdurige sluiting voor renovatie hangt in de lucht. Voor de budgetreiziger: combineer een gratis wandeling door het Haagse Bos met een betaald bezoek aan het museum – de €15 voor een ticket zijn het meer dan waard. Of je nu komt voor Mondriaan, Berlage of gewoon een culturele dag, het Kunstmuseum verdient een plek op je lijst.