
Is Hemelvaart een vrije dag? Regels en cao
Elk jaar in mei valt Hemelvaartsdag op een donderdag en vraagt een groot deel van Nederland zich af: ben ik vrij of niet? Het antwoord is verrassend genoeg niet zo simpel. Hoewel het een officiële feestdag is, bepaalt de wet niet dat je automatisch vrij bent. Of je een vrije dag hebt, hangt af van je cao of arbeidsovereenkomst – en dat verschilt per sector. In dit artikel leggen we uit wat de regels zijn, welke cao-afspraken er gelden en wat je kunt verwachten in 2026 en 2027.
Officiële feestdag in Nederland: Ja (Rijksoverheid) ·
Wettelijk recht op vrije dag: Nee (Rijksoverheid) ·
Meeste Nederlanders vrij: Ja (FNV) ·
Hemelvaart 2027: 6 mei 2027
Overzicht
- Hemelvaartsdag is een officiële feestdag (Rijksoverheid)
- Geen wettelijk recht op een vrije dag (Rijksoverheid)
- Meeste werknemers zijn vrij op basis van cao (FNV / cao Slagersbedrijf)
- Of individuele cao’s Hemelvaartsdag als verplichte vrije dag aanmerken (Rijksoverheid)
- Of werkgevers extra betalen voor werken op Hemelvaartsdag (De Zaak)
- Of alle scholen de vrijdag na Hemelvaart vrijgeven (AVS)
- Of alle ambtenaren vrij zijn op Hemelvaartsdag (verschilt per cao, CAO Rijk en CAO Gemeenten)
- Hemelvaartsdag valt altijd 40 dagen na Pasen (Government.nl)
- Volgende data: 14 mei 2026, 6 mei 2027 (Government.nl)
- Geen wetswijzigingen in voorbereiding (Rijksoverheid)
- Overleg met werkgever over cao-afspraken (Rijksoverheid)
- Check je cao op Hemelvaartsdag en eventuele extra vergoeding (CAO Rijk)
- Houd data 2026 en 2027 in de gaten voor planning (Government.nl)
De tabel hieronder vat de kerngegevens over Hemelvaartsdag samen.
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Officiële feestdag | Ja |
| Wettelijke vrije dag | Nee |
| Bron Rijksoverheid | Rijksoverheid.nl |
| Meeste werknemers vrij | Ja (FNV) |
| Verplicht vrij in cao | Soms |
| Volgende datum | 14 mei 2026 |
Is Hemelvaartsdag een officiële vrije dag?
Officiële feestdag versus wettelijke vrije dag
Het verschil tussen een officiële feestdag en een wettelijke vrije dag is in Nederland een bron van verwarring. Hemelvaartsdag wordt door de overheid erkend als een algemeen erkende feestdag (AVS (onderwijsorganisatie)). Maar uit de wet volgt geen automatisch recht op vrijaf. De Rijksoverheid (Nederlandse overheid) stelt: ‘Er is geen wet die bepaalt dat werknemers op feestdagen automatisch vrij zijn.’ Of u vrij bent, staat in uw cao of arbeidsovereenkomst.
Hemelvaartsdag is een officiële feestdag, maar de wet geeft u geen recht op een vrije dag. Dat betekent dat u juridisch gezien gewoon kunt worden ingeroosterd – tenzij uw cao anders bepaalt.
Wat zegt de Rijksoverheid hierover?
- Werknemers in loondienst zijn zeer waarschijnlijk vrij, maar het per werkgever verschilt (Rijksoverheid (overheidsinformatie)).
- Voor ambtenaren geldt dat zij vrij zijn, tenzij er een afwijkende regeling is (Rijksoverheid).
- De CAO Rijk geeft op Hemelvaartsdag recht op verlof met doorbetaling van het maandinkomen (CAO Rijk (Rijksoverheid-cao)).
Het gevolg: de overheid geeft zelf het goede voorbeeld, maar de rest van de markt volgt niet automatisch.
Is Hemelvaart altijd een vrije dag voor iedereen?
Verschillen per cao en sector
Uit onderzoek van de FNV (vakbond) blijkt dat in de cao van het Slagersbedrijf werknemers recht hebben op een vrije dag met behoud van feitelijk loon als Hemelvaartsdag op hun vaste werkdag valt. De CAO Gemeenten (overheidssector) noemt Hemelvaartsdag als een dag waarop de werknemer verlof met behoud van salaris heeft. In de meeste cao’s in de publieke en semi-publieke sector is Hemelvaartsdag een vrije dag. In de private sector is het minder vanzelfsprekend.
Wat als uw werkgever u laat werken?
Volgens de Rijksoverheid mag een werkgever in principe vragen om te werken op Hemelvaartsdag, tenzij de cao of arbeidsovereenkomst anders bepaalt. De Zaak (ondernemersadvies) waarschuwt: ‘Veel bedrijven geven personeel wel een betaalde vrije dag op feestdagen, maar dat is een afspraak uit cao of arbeidsovereenkomst, niet een algemeen wettelijke verplichting.’
Welke landen zijn vrij op Hemelvaartsdag?
Hemelvaartsdag wordt in veel christelijke landen gevierd, maar niet overal als vrije dag. Drie voorbeelden laten de verschillen zien.
| Land | Status | Opmerkingen |
|---|---|---|
| België | Officiële feestdag, verplicht vrij | Wettelijk geregeld via Arbeidswet (Government.nl) |
| Duitsland | Feestdag, maar niet overal vrij | Verschilt per deelstaat; sommige deelstaten geven vrij (Government.nl) |
| Frankrijk | Officiële feestdag, meestal vrij | Wettelijk erkend; veel bedrijven geven vrij, maar niet verplicht (Government.nl) |
Het patroon: landen met een sterke christelijke traditie erkennen Hemelvaartsdag vaak als feestdag, maar de mate van ‘vrijaf’ hangt af van nationale wetgeving en cao-cultuur.
Voordelen
- Flexibiliteit voor werkgevers om te bepalen of ze vrij geven.
- Werknemers kunnen via cao-onderhandelingen betere afspraken maken.
- Geen extra kosten voor bedrijven die niet aan cao’s gebonden zijn.
Nadelen
- Onzekerheid voor werknemers: geen garantie op vrijaf.
- Ongelijkheid tussen sectoren: ambtenaren vrij, uitzendkrachten niet.
- Verwarring over rechten en plichten, vooral voor nieuwe werknemers.
Is Hemelvaartsdag dubbel betaald?
Veel werknemers vragen zich af of ze extra betaald krijgen als ze op Hemelvaartsdag werken. Volgens De Zaak (ondernemersadvies) is dubbel betaald niet standaard. Of er een toeslag geldt, hangt volledig af van de cao of arbeidsovereenkomst. Sommige cao’s kennen een vergoeding van 100% tot 300% voor werken op een feestdag, maar dat is niet de regel. Werknemers doen er verstandig aan hun eigen cao te raadplegen.
De implicatie: wie op Hemelvaartsdag werkt, moet niet automatisch rekenen op een extra beloning. Werkgevers moeten de afspraken in de cao nakomen.
Is de dag na Hemelvaart een vrije dag?
De vrijdag na Hemelvaart is voor veel werknemers een dag waarop ze hopen vrij te zijn, maar dat is niet wettelijk geregeld. In het onderwijs kunnen scholen een keuzedag instellen, maar dat is geen verplichting. De AVS (Algemene Vereniging Schoolleiders) bevestigt dat de vrijdag na Hemelvaart niet in de cao po staat als verplichte vrije dag. Ook voor andere sectoren is de dag na Hemelvaart alleen een vrije dag als de cao of werkgever dat bepaalt.
De conclusie: voor de meeste werknemers is de vrijdag na Hemelvaart een gewone werkdag, tenzij anders afgesproken.
Wanneer is Hemelvaartsdag in 2026 en 2027?
Hemelvaartsdag valt altijd 40 dagen na Pasen op een donderdag. De volgende data zijn bevestigd.
| Periode/Datum | Gebeurtenis |
|---|---|
| 40 dagen na Pasen (jaarlijks) | Hemelvaartsdag (Government.nl) |
| 14 mei 2026 | Hemelvaartsdag 2026 (Government.nl) |
| 6 mei 2027 | Hemelvaartsdag 2027 (Government.nl) |
| Heden | Geen wetswijzigingen in voorbereiding (Rijksoverheid) |
De datum van Hemelvaartsdag verschuift elk jaar. Voor 2027 is het 6 mei – een dag die vlak na de meivakantie valt. Werknemers die de vrijdag na Hemelvaart ook vrij willen nemen, moeten weten dat die vrijdag in het onderwijs niet automatisch een vrije dag is, tenzij de school een keuzedag instelt (AVS (onderwijsadvies)).
Duidelijkheid: wat weten we wel en wat niet?
Bevestigde feiten
- Hemelvaartsdag is een officiële feestdag (Rijksoverheid).
- Er is geen algemeen wettelijk recht op een vrije dag (Government.nl).
- De datum is 40 dagen na Pasen (Government.nl).
Wat onduidelijk is
- Of individuele cao’s Hemelvaartsdag als verplichte vrije dag aanmerken (Rijksoverheid).
- Of werkgevers extra betalen voor werken op Hemelvaartsdag (De Zaak).
- Of alle scholen de vrijdag na Hemelvaart vrijgeven (AVS).
- Of alle ambtenaren vrij zijn op Hemelvaartsdag (verschilt per cao, CAO Rijk en CAO Gemeenten).
Citaten van deskundigen
“Hemelvaartsdag is een officiële feestdag, maar geen wettelijke vrije dag. Of u vrij bent, hangt af van uw cao of arbeidsovereenkomst.”
– Rijksoverheid (Nederlandse overheid)
“Veel bedrijven geven personeel wel een betaalde vrije dag op feestdagen, maar dat is een afspraak uit cao of arbeidsovereenkomst, niet een algemeen wettelijke verplichting.”
– De Zaak (ondernemersorganisatie)
“De vrijdag na Hemelvaart is in het onderwijs geen verplichte vrije dag. Scholen kunnen een keuzedag instellen, maar dat staat niet in de cao po.”
– AVS (Algemene Vereniging Schoolleiders)
Deze uitspraken maken duidelijk: de status van Hemelvaartsdag is een kwestie van cao-afspraken, niet van wet. Werkgevers en werknemers doen er goed aan om hun eigen overeenkomst te raadplegen.
Veelgestelde vragen
Is Hemelvaartsdag een officiële feestdag?
Ja, Hemelvaartsdag is een officiële feestdag in Nederland, erkend door de overheid (Rijksoverheid).
Word ik betaald op Hemelvaartsdag?
Dat hangt af van uw cao of arbeidsovereenkomst. Veel cao’s regelen doorbetaling van loon, maar het is geen wettelijk recht (CAO Rijk).
Kan mijn werkgever mij verplichten te werken op Hemelvaartsdag?
Ja, tenzij uw cao of arbeidsovereenkomst anders bepaalt (Rijksoverheid).
Hemelvaartsdag valt op een zondag, ben ik dan vrij?
Hemelvaartsdag valt altijd op een donderdag (40 dagen na Pasen). Het valt nooit op een zondag.
Is de dag na Hemelvaart een vrije dag voor bedrijven?
Nee, de vrijdag na Hemelvaart is geen verplichte vrije dag. In het onderwijs kunnen scholen een keuzedag instellen (AVS).
Verschilt Hemelvaartsdag per cao?
Ja, in sommige cao’s (zoals Rijk en Gemeenten) is het een gegarandeerde vrije dag, in andere niet (CAO Gemeenten).
Wanneer is Hemelvaartsdag in 2027?
Op donderdag 6 mei 2027 (Government.nl).
Voor werknemers in Nederland is de conclusie helder: Hemelvaartsdag is een officiële feestdag, maar geen wettelijke vrije dag. Of u vrij bent, hangt af van uw cao of arbeidsovereenkomst. Werkgevers moeten hun cao controleren op verplichtingen. Wie geen cao heeft, heeft geen recht op vrijaf – tenzij de werkgever het vrijwillig geeft. Het verschil tussen ‘feestdag’ en ‘vrije dag’ blijft een valkuil waar beide partijen rekening mee moeten houden.
Gerelateerde lectuur: Is Hemelvaart een vrije dag? Rechten & regels 2026-2027 · Goede Vrijdag vrije dag? 1 keer in de 5 jaar regels