Wat is een ETF? Uitleg beleggen voor beginnende beleggers

Veel Nederlandse starters denken bij beleggen meteen aan losse aandelen kopen. Maar er is een eenvoudiger manier om toch breed gespreid te investeren: via een ETF. Een ETF koop en verkoop je gewoon via de beurs, net als een gewoon aandeel, maar je hebt meteen honderden bedrijven in je mandje. Rabobank biedt alleen al zo’n 140 trackers aan voor wie via Rabo Zelf Beleggen wil instappen.

Volledige naam: Exchange Traded Fund · Verhandeld op: Beurs · Beheer: Passief · Alternatieve naam: Tracker of indextracker · Top bronnen: Rabobank, DEGIRO, ABN AMRO

De onderstaande tabel vat de kerngegevens over ETF’s samen.

Wat is een ETF?

Een ETF, oftewel Exchange Traded Fund, is een beleggingsfonds dat je via de beurs koopt en verkoopt. In tegenstelling tot traditionele beleggingsfondsen wordt een ETF dus niet één keer per dag afgerekend, maar kun je er de hele dag mee handelen. De prijs die je betaalt hangt af van het aanbod en de vraag op dat moment.

De naam ‘tracker’ verwijst naar het feit dat een ETF een index volgt. Zoals Rabobank uitlegt: “To track’ betekent in het Engels ‘volgen’. Een tracker volgt een index op de voet.” Dat betekent dat als je in een ETF investeert die de AEX volgt, je automatisch in alle 25 bedrijven van die Amsterdamse index belegt.

Definitie en werking

Een ETF is in wezen een mandje van verschillende beleggingen. Door één transactie te doen koop je dus eigenlijk meteen blootstelling aan een hele index. Bij Rabobank zijn er meer dan 140 trackers beschikbaar via de Fondsselector. Dit maakt het voor beginners eenvoudig om met één aankoop breed gespreid te beleggen.

Het mandje kan aandelen bevatten uit een specifieke index, zoals de AEX of S&P 500, maar ook obligaties of grondstoffen. Daarmee onderscheidt een ETF zich van losse aandelen: in plaats van te kiezen welk bedrijf je wilt bezitten, koop je automatisch blootstelling aan alle bedrijven in die index.

Verschil met andere fondsen

Het belangrijkste onderscheid zit in de handelsmomenten. Indexfondsen hebben één handelsmoment per dag direct bij het fondshuis, terwijl ETF’s de hele dag op de beurs tussen beleggers worden verhandeld. Dit geeft je als belegger meer flexibiliteit.

Het impliciete risico hier is dat intraday-handel kan verleiden tot emotionele beslissingen. Indexfondsen dwingen je automatisch naar een langetermijnvisie, terwijl ETF’s je toelaten om op korte termijn te handelen — wat niet altijd in je voordeel werkt.

Wat is het verschil tussen een ETF en een fonds?

De term “fonds” is breed: het omvat zowel beleggingsfondsen als ETF’s. Het cruciale verschil zit in de verhandeling. Traditionele fondsen worden één keer per dag afgerekend tegen de eindprijs van de dag, terwijl een ETF gedurende de hele beursdag tegen variabele koersen tussen beleggers wordt verhandeld. Daarnaast zijn fondsen vaak actief beheerd — een manager selecteert welke bedrijven worden gekocht — terwijl ETF’s doorgaans passief een index volgen. Die keuze tussen actief en passief beheer bepaalt mede de kostenstructuur en het rendementsprofiel.

Welke ETFs moet ik kopen als beginner?

Als beginner is de beste strategie vaak kiezen voor een brede wereldwijde ETF. Hiermee spreid je automatisch over honderden bedrijven in verschillende landen en sectoren, wat het risico flink vermindert. DEGIRO (een Nederlandse broker) wijst beginners vaak op trackers die wereldwijde indices volgen als startpunt.

Bij het selecteren van een geschikte ETF let je volgens Rabobank op vier zaken: de beleggingscategorie (aandelen, obligaties of mixfondsen), de keuze tussen actief of passief beheer, de focus en benchmark, en het dividendbeleid. Voor de meeste starters is een passief beheerde wereldwijde ETF de beste keuze vanwege de lage kosten en brede spreiding.

Beste ETFs voor starters

De populairste starters-ETF’s volgen wereldwijde indices zoals de MSCI All World of S&P 500. Deze geven je met één aankoop blootstelling aan duizenden bedrijven. Belangrijk voordeel: door de spreiding hoef je niet zelf individuele aandelen te selecteren. “Leg niet al je eieren in één mandje”, waarschuwt Rabobank terecht.

All World ETFs

Een All World ETF volgt de MSCI All Country World Index, een van de breedste aandelenindices ter wereld. Deze index bevat meer dan 3.000 aandelen uit ontwikkelde en opkomende markten. Door in zo’n tracker te beleggen, beleg je in feite tegelijk in grote bedrijven als Apple, Nestlé en Samsung, zonder die allemaal apart te hoeven kopen.

Wat zijn de nadelen van beleggen in ETFs?

Hoewel ETF’s veel voordelen hebben, zijn er ook kanttekeningen. De transactiekosten voor ETF’s zijn vaak iets hoger dan voor indexfondsen omdat ze als aandelen worden verhandeld. Daarnaast kunnen er kleine afwijkingen ontstaan tussen de ETF-prijs en de werkelijke intrinsieke waarde, de zogenaamde korting of premie.

Risico’s en kosten

Het grootste nadeel is dat je als belegger geen invloed hebt op de selectie van bedrijven. Een passieve ETF koopt automatisch alle bedrijven uit de index, ook als die bedrijven misschien beter zouden presteren zonder bepaalde names. Daarnaast zijn er lopende kosten (TER) die jaarlijks je rendement verlagen, hoewel die bij passief beheerde ETF’s relatief laag zijn.

Bij Rabo Zelf Beleggen betaal je servicekosten van 0,06% tot €100.000, met een minimum van €5. Transactiekosten komen hier nog bovenop. Dit is anders dan bij Rabo Beheerd Beleggen, waar geen transactiekosten gelden maar wel een fee van minimaal €5 per kwartaal.

Hoe risicovol zijn ETF’s?

Rabobank waarschuwt expliciet: “Beleggen brengt risico’s mee: waarde kan fluctueren, geen garantie op rendement, mogelijk verlies inleg.” Dit geldt ook voor ETF’s. De waarde van je belegging kan dalen door marktbewegingen, en je loopt het risico je volledige inleg te verliezen als de markt instort.

Risicobepaling

Het risico van een ETF hangt vooral af van welke index hij volgt. Een ETF die de AEX volgt, beweegt mee met de Nederlandse aandelenmarkt. Een wereldwijde ETF spreidt dat risico over meerdere landen en valuta’s, wat schommelingen dempt. Maar zelfs dan blijft marktrisico bestaan: als alle beurzen ter wereld dalen, dalen ook je wereldwijde ETF’s.

De spreiding over meerdere landen vermindert bedrijfsspecifieke risico’s, maar elimineert niet het systeemrisico dat inherent is aan alle financiële markten. Wie wil dat risico helemaal vermijden, kan beter niet beleggen — maar dat brengt weer andere risico’s met zich mee, zoals inflatierisico.

Kan je geld verliezen?

Ja, dat kan. “In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst”, stelt Rabobank onomwonden. Zelfs met een gespreide wereldwijde ETF loop je marktrisico. De enige manier om dat risico helemaal te elimineren is helemaal niet beleggen, wat andere risico’s met zich meebrengt zoals inflatierisico.

Is beleggen in ETFs verstandig?

Voor veel начинающих beleggers is beleggen in ETF’s een verstandige keuze vanwege de combinatie van eenvoud en spreiding. Je hoeft geen expert te zijn om toch breed gespreid te beleggen. De kosten zijn relatief laag, vooral vergeleken met actief beheerde fondsen die proberen de markt te verslaan.

Een veelbesproken vuistregel is de 7%-regel: wie elke maand een vast bedrag belegt, kan rekenen op gemiddeld 7% jaarlijks rendement over lange periodes. Belangrijk: dit is geen garantie maar een historisch gemiddelde. De werkelijke uitkomst hangt af van marktprestaties en het moment waarop je koopt en verkoopt.

Voordelen en 7%-regel

De 7%-regel is gebaseerd op historische aandelenmarktrendementen. Wie €100 per maand in een wereldwijde ETF belegt, bouwt over twintig jaar potentieel flink vermogen op door het compound rente-effect. Maar de markt beweegt niet altijd omhoog: er zijn periodes van jaren met rendementen ver onder of boven dat gemiddelde.

Voor wie periodiek wil beleggen is Rabo Beheerd Beleggen een optie: periodiek beleggen in ETF’s is mogelijk via die dienst. Je stelt dan een vast bedrag per maand in, wat helpt om emotioneel beleggen te voorkomen.

Verschil tussen ETF’s en andere fondsen

Er bestaan meerdere vormen van collectief beleggen, en het is belangrijk de verschillen te kennen. De tabel hieronder maakt de belangrijkste contrasten duidelijk.

“To track’ betekent in het Engels ‘volgen’. Een tracker volgt een index op de voet.”

— Rabobank, Beleggen in trackers

“Beleggen brengt risico’s mee: waarde kan fluctueren, geen garantie op rendement, mogelijk verlies inleg.”

— Rabobank, Beginnen met beleggen

Voor Nederlandse starters die via Rabo Zelf Beleggen willen beginnen, biedt een wereldwijde ETF de beste combinatie van eenvoud en spreiding. Je koopt ermee in duizenden bedrijven tegelijk, de kosten blijven beperkt, en je kunt op elk moment van de dag je positie aanpassen. Wie liever automatisch investeert, kan via Rabo Beheerd Beleggen periodiek een vast bedrag in ETF’s steken.

Gerelateerde lectuur: Trackers: verschillen tussen indexfondsen en ETF’s · Beleggen in trackers

Voor starters zijn populaire keuzes zoals de beste S&P 500 ETF een toegankelijke instap in de grootste Amerikaanse bedrijven via ETF’s.

Veelgestelde vragen